10 Grudnia – Stop przemocy mężczyzn!

NIE! przyzwoleniu na męską normę przemocy

  • Dowiedz się więcej!

  • Doświadczenia przemocy

  • Telefony zaufania

    TELEFON ZAUFANIA 10GRUDNIA: 698991142 od pon do pt między 16:00 a 18:00

  • TEL: 0 789 30 65 66 Pon – Pt 13.00-19.00

  • Kompleksowe wsparcie ofiarom i świadkom przemocy domowej

  • Kursy WenDo

    WenDo samoobrona

    Katowice 20-21.07

  • Wydawnictwa

    Paradoks macho

    Paradoks macho: Jackson Katz

  • Między Nami Zin

  • Archiwum

  • Tagi

  • Kalendarz

    Marzec 2012
    Pon W Śr C Pt S N
    « Lu   Kwi »
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    262728293031  

Po pierwsze: nie gwałć – Tekst Oli Bilewicz w Przekroju

Posted by 10grudnia w dniu Marzec 12, 2012

Raport o gwałtach powinni przede wszystkim przeczytać mężczyźni

Coświadczenie gwałtu wciąż jest w Polsce powodem do wstydu. Tymczasem to mężczyźni, którzy są sprawcami, powinni się wstydzić. Wstydzić powinni się też policjanci, którzy upokarzają kobiety w trakcie przesłuchań, i lekarze, którzy traktują je przedmiotowo w czasie badań. Kobietom, które mimo to chcą mówić o swoich doświadczeniach, zamyka się usta. „Mam ogromną niezgodę na to, żeby o gwałcie, o przemocy seksualnej nie mówić” – mówi jedna z nich. Cytat pochodzi z wydanego niedawno przez fundację Feminoteka raportu „Dość milczenia. Przemoc seksualna wobec kobiet i problem gwałtu w Polsce” pod redakcją Joanny Piotrowskiej i Aliny Synakiewicz. To pierwsza tak wielostronnie traktująca temat publikacja w Polsce, ale co jeszcze ważniejsze – na prawach ekspertek wypowiadają się w raporcie kobiety, które doświadczyły gwałtu.

Kultura gwałtu

Przyczyny gwałtu tkwią głęboko w patriarchalnej kulturze. „Gwałt to nie jest jednostkowa sytuacja pomiędzy dwojgiem ludzi, tylko to jest tak naprawdę problem systemowy, problem relacji między kobietami a mężczyznami, które są oparte na dominacji i hierarchii. Właściwie my wszyscy jesteśmy za to odpowiedzialni” – mówi Alina Synakiewicz. Jacek Fenderson, współautor raportu, dodaje zaś: „Opowiadamy się za tym, żeby dotknąć źródeł tego problemu, czyli utartych schematów i relacji władzy w społeczeństwie, które ustawiają kobiety w określonych rolach społecznych, a te relacje determinują tak naprawdę prawdopodobieństwo przemocy seksualnej. Jest naukowo dowiedzione, że im bardziej męskość jest kojarzona z dominacją, z brakiem empatii, z honorem, a kobiecość z biernością, wrażliwością i uległością, tym większe jest przyzwolenie na gwałt”.

Gwałt potocznie wiązany jest z seksualnością, z zaspokajaniem potrzeb mężczyzn kosztem kobiet. Tymczasem należy go rozumieć przede wszystkim jako akt przemocy służący utrwaleniu hierarchii między płciami. „Cały czas istnieje stereotyp, że gwałciciel to jakiś wykolejeniec, dewiant, a tak naprawdę są to zwykli faceci. Mężczyźni, którzy wyrośli w społeczeństwie, w którym stosowanie przemocy wobec kobiet jest normą. Z naszego badania wynika, że polskie społeczeństwo jest społeczeństwem przyzwalającym na gwałt. Powszechne są na przykład dowcipy na temat przemocy seksualnej, filmy, w których gwałty się seksualizuje i ukazuje jako coś podniecającego” – podkreśla Synakiewicz. „Jak kobiet jest za dużo w przestrzeni publicznej, jak są za pewne siebie, przemoc seksualna ma na celu ich osłabienie”. Przykładem „ustawiania kobiet” poprzez gwałt są tak zwane „gwałty korekcyjne”, których ofiarą padają kobiety nieheteroseksualne.

Męcząca sprawa?

Z raportu jasno wynika, że gwałt jest doświadczeniem ogromnej liczby kobiet w naszym kraju, a organy ścigania i służby medyczne często wzmacniają cierpienie ofiar. Kiedy kobieta zdecyduje się złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, zazwyczaj czeka ją pasmo upokorzeń. „Większość kobiet, które spotkała przemoc seksualna i zdecydowały się o tym komuś powiedzieć, doświadczają tak zwanej wtórnej wiktymizacji. Jest to sytuacja, w której krzywdząca reakcja, bagatelizująca doświadczenie ofiary, powoduje, że ona przeżywa tę traumę jeszcze raz” – mówi Alina Synakiewicz. „Cały czas pokutuje przekonanie, że ofiara jest odpowiedzialna za zapobieganie gwałtowi, że ten gwałt sprowokowała, bo znalazła się w nieodpowiednim miejscu o nieodpowiedniej godzinie. W czasie przesłuchania kobiety często są pytane, jak były ubrane, jakie miały doświadczenia seksualne, ilu miały partnerów. Na sali sądowej ofiara i sprawca są często przesłuchiwani w tym samym czasie”. Upokarzanie kobiet polega też na ich przedmiotowym traktowaniu: „Podmiotowość kobiet często w ogóle nie jest brana pod uwagę: one są »sprawą«. Gdy w ramach badań rozmawiałyśmy z lekarzami, jedna lekarka powiedziała, że kontakty z kobietami po gwałcie są dla niej męczące”.

Najczęściej nie zdajemy sobie sprawy, jak bardzo obciążającym psychicznie doświadczeniem jest gwałt. Osoby zgwałcone w ogromnej większości cierpią na zespół stresu pourazowego – PTSD (czyli to samo zaburzenie, które dotyka żołnierzy powracających z Iraku czy więźniów obozów koncentracyjnych). Objawia się ono przerażeniem, bezsennością, deficytem koncentracji. „Poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa osoby, która doświadczyła gwałtu, zostają zrujnowane. Boi się ona prowadzić normalne życie. To może się ciągnąć przez długie lata” – mówi Jacek Fenderson. Mimo to, jak podkreśla Alina Synakiewicz, „można odnieść wrażenie, że bardziej chronioną stroną jest sprawca niż ofiara. Na przykład rzadko nakłada się na sprawcę zakaz zbliżania się do ofiary. Często zgwałcona kobieta nadal mieszka ze sprawcą przemocy seksualnej pod jednym dachem. Bo gwałcicielami najczęściej są osoby, z którymi kobiety pozostają w bliskich relacjach, są to mężowie, partnerzy życiowi. Wymuszanie stosunku w małżeństwach jest nadal tematem tabu”.

Czytaj całość na stronie Przekroju >>

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

 
%d blogerów lubi to: